Bourgondische soberheid

Ik ben geen psycholoog of therapeut, maar weet wel hoe sterk de eigen verhouding tot eten bepaald wordt door hoe je je voelt. Wie lekker in zijn vel zit, kan onbekommerd genieten en kiest intuïtief wat goed voor hem is. Wie een hekel aan zichzelf heeft, straft zichzelf, bijvoorbeeld met eten. Wie liefdesverdriet heeft, verhongert, verdrinkt of overeet zichzelf. Eetgedrag is, zoals iedere vorm van gedrag, een afspiegeling van ons algemeen welbevinden. En gedrag zet zich vast in patronen, die uiteindelijk kunnen uitmonden in verslaving.

Een kennis van mij eet heel gedisciplineerd: veel groenten en fruit, aangevuld met superfoods, allemaal biologisch, heel af en toe een stukje vlees of vis. Niet roken, geen drank. Ze heeft zichzelf helemaal mentaal geprogrammeerd op gezond eten. Ze is een bruisend vat vol energie, maar ze eet met de handrem op. Mentaal geprogrammeerd met een ijzeren discipline. Tot ze de verleiding even niet kan weerstaan… Dan eet ze ineens drie magnums achter elkaar, buiten het zicht van anderen. Een kortstondig moment van vraatzucht wint het even van de mentale wilskracht. Ze onderdrukt haar gevoelens en dat kan ze lang volhouden, ook in haar eetgedrag, tot de kurk van de fles schiet.

fototoetje

Uit eigen ervaring kan ik bekennen dat ik lange tijd een hekel heb gehad aan de bourgondische levensstijl. Een pars pro toto. Mijn vader was een Bourgondiër voor wie er geen hoger geluk bestond dan lekker eten en drinken. Hij stond ook graag in de keuken en kon goed koken. Ja, ik had een hekel aan mijn vader, vroeger. Eenvoudig eten was voor mij het hoogste ideaal, dus mat ik mezelf, eenmaal op kamers, een sobere eet stijl aan. Maar toen mijn lievelings zus en haar man voor het eerst kwamen eten, kocht ik een biefstuk van een pond en twee flessen Pommerol. Het vlees was perfect gekruid en gebraden en de wijn voldeed aan de verwachtingen. Ik deed precies wat mijn vader in deze situatie zou doen… En daar had ik een dag later natuurlijk weer een hekel aan. Lachwekkend. Gelukkig is het weer helemaal goed gekomen tussen mijn vader en mij, want ik houd van lekker eten en sta heel graag in de keuken.

Goedkoop eten heeft een prijs

In de Consumentengids van juli staat een artikel van Nelleke Polderman over de prijs van eerlijk eten. Daar heb ik aan meegewerkt, want de prijs staat veel te veel centraal in de aankoopbeslissing van voeding. Een biologische boodschappenmand is gemiddeld 40% duurder dan gangbaar. En tussen supermarkten en biowinkels zijn er ook weer prijsverschillen op biologische producten. Maar wie alleen op prijs vergelijkt, gaat snel voorbij aan kwaliteitsverschillen.

Goedkope producten hebben vaak een prijs op ander terrein. De relatie tussen de plofkip en gebrek aan dierenwelzijn is bekend. Omdat het prijsverschil groot is en wij nu eenmaal verzot zijn op (goedkoop) vlees, blijft de plofkip toch goed verkocht worden. In de eieren hebben veel consumenten wel een andere keuze gemaakt: al meer dan 10% van alle consumptie eieren in Nederland zijn biologisch en de rest is op z’n minst scharrelei. De kooi-eieren worden niet meer verkocht in de winkel en toch bestaat 70% van de eierenverkoop in Nederland nog steeds uit kooi-eieren. Een paradox? Nee, die resterende 70% worden verwerkt in de levensmiddelenindustrie. Over het ei zonder gezicht maakt niemand zich druk.

Supermarkten zijn sinds 2013 in een stevige prijzenoorlog verwikkeld. Het marktaandeel is heilig en een lage prijs is het middel om meer klanten te trekken. In de eerste maanden van 2014 liep de totale omzet van de supermarkten zelfs iets terug.  Wie de reclamefolders doorneemt tijdens de WK komt tot de conclusie dat Nederlanders zich massaal volgieten met goedkoop bier en frisdrank, aangevuld met chips en kiloknallers.

Overigens, niet alleen supermarkten proberen ons te verleiden om voor goedkope geheime pleziertjes als bier, chips en frisdrank binnen te lopen…

Iphone fotos juli 2014 725iphone-fotos-juli-2014-728[1]

Des te opmerkelijker dat formules die zich meer op kwaliteit profileren juist stevig groeien. Dat geldt onder meer voor de biowinkels die omzetstijgingen van 15 tot 20% melden en de Plus retailformule die in een dalende markt groeit. Kennelijk neemt het aantal consumenten toe dat bereid is juist meer geld uit te geven aan kwaliteitsproducten die meer kosten. De verdubbeling van de biologische omzet in vijf jaar tot boven de 1 miljard euro in 2012 wijst daar eveneens op. Dat is nog eens scoren!